Neptun osiąga wiatry do około 2100 km/h — to prędkości supersoniczne w ziemskim powietrzu. Chłód około 59 K i prądy strumieniowe w metanowej atmosferze popychają burze o tysiące kilometrów w zaledwie kilka godzin. Brzmi groźnie, prawda? Od Merkurego po Neptun…
Wszechświat ma 13,8 mld lat — liczbę uzyskaną z tempa rozszerzania i analizy mikrofalowego promieniowania tła. Stała Hubble’a rzędu 67–74 km/s/Mpc odzwierciedla tzw. napięcie H₀ między danymi Plancka a lokalną drabiną odległości; połączona z modelem ΛCDM oraz strukturą fluktuacji CMB,…
Dr Stanisław Bajtlik z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN wskazuje trzy kluczowe obserwacje potwierdzające model Wielkiego Wybuchu: prawo Hubble’a[1], mikrofalowe promieniowanie tła (CMB) o temperaturze 2,725 K[2] oraz pierwotny hel stanowiący ~24% masy barionowej[3]. Siła tych dowodów wynika z…
Tardigrady przetrwały 5 masowych wymierań i wykazują wysoką tolerancję na promieniowanie (u części gatunków, zwykle w stanie tun, od kilkuset do kilku tysięcy Gy; wartości zależą od protokołu badawczego) — to mikrozwierzęta zdolne przetrwać także okresową próżnię kosmosu. W zależności…
Egzoplanety przekroczyły pułap ponad 5000 potwierdzonych światów[1] — krótkie spadki blasku gwiazd odsłaniają rozmiary i orbity tych planet. Metoda tranzytu mierzy osłabienia jasności na poziomie ułamków procenta, a prędkości radialne rejestrują kołysanie gwiazd rzędu m/s w skalach tygodni i miesięcy.…
Carl Sagan odpowiada: nie wiemy. Równanie Drake’a i paradoks Fermiego podpowiadają, jak to badać i jak interpretować ciszę. Carl Sagan łączy pytanie „Czy jesteśmy sami we wszechświecie?” z 7 parametrami Równania Drake’a oraz z paradoksem Fermiego. W 1961 roku Frank…
Sputnik 1, ważący 83,6 kg, 4 października 1957 jednym startem zapoczątkował erę kosmiczną i globalny wyścig technologiczny, wpływając na bieg historii. Nadajniki ok. 20 MHz (HF) i 40 MHz (VHF) w satelicie Sputnik 1 wysyłały impulsy co 0,3 sekundy, które…
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna utrzymuje załogę zwykle 6–7 osób 24/7, a doba dzieli się na około 12 godzin pracy, około 2–2,5 godziny ćwiczeń i około 8 godzin snu (czas zależy od harmonogramu misji; ćwiczenia wg NASA Human Research Program, 2023).Mikrograwitacja wymusza…
W nadchodzących latach eksploracja Marsa ma szansę stać się jednym z priorytetów zarówno dla agencji kosmicznych, jak i sektora prywatnego. Zarówno NASA, SpaceX, jak i ESA intensywnie działają nad rozwijaniem technologii oraz opracowywaniem strategii, które umożliwią skuteczne wyprawy na Czerwoną…
